Neurodivergent en de Peri-menopauze
Als Aandacht en Hormonen elkaar ontmoeten.​
​
Veel vrouwen merken tijdens de overgang dat hun brein niet meer ‘meewerkt’ zoals voorheen. Concentratieproblemen, vergeetachtigheid, mentale ruis… het hoort er allemaal een beetje bij, zeggen we dan. Maar wat als je al vóór de overgang moeite had met focus, prikkelverwerking of impulscontrole bijvoorbeeld door ADHD? Dan kan deze levensfase extra uitdagend worden.
​
Steeds meer onderzoeken tonen aan dat de hormonale veranderingen tijdens de peri- en postmenopauze de symptomen van ADHD kunnen verergeren. En opvallend genoeg: het is vaak in deze levensfase dat vrouwen voor het eerst beseffen dat ze mogelijk ADHD hebben zonder het ooit eerder zo te hebben genoemd.
Vaak gemiste diagnose bij vrouwen​
​
ADHD wordt nog altijd vaker bij jongens dan bij meisjes gediagnosticeerd. Dat komt deels doordat ADHD zich bij meisjes vaak subtieler uit: dromerigheid, moeite met plannen, snel afgeleid, veel praten, perfectionisme. Vrouwen leren al jong om hun klachten te maskeren met copingstrategieën.
​
Maar wanneer het brein ineens minder goed op dopamine draait zoals tijdens de overgang kunnen die strategieën instorten. Veel vrouwen herkennen zichzelf niet meer:
“Ik kon altijd alles bijhouden. En nu?
Ik vergeet afspraken, raak de draad kwijt in gesprekken en voel me snel overweldigd.”
Voor sommigen vrouwen is dit het moment waarop ze voor het eerst de link leggen met ADHD. Onderzoek uit 2018 schat dat maar liefst 50 tot 75% van de vrouwen met ADHD nooit gediagnosticeerd wordt.
Is het ADHD of zijn het overgangsklachten?​
​
Dat is een belangrijke vraag. Want veel overgangsklachten lijken op ADHD-symptomen:
-
Vergeetachtigheid
-
Moeite met concentratie
-
Prikkelbaarheid
-
Slaapproblemen
-
Minder overzicht of structuur
​
​
​
​​​
​​
​
​
​
​
​
​
​
​
​
​
​
​
​
Het verschil?
​
Bij ADHD zijn deze klachten levenslang aanwezig, en vaak herkenbaar in de jeugd. Bij puur overgangsgerelateerde klachten zijn ze vaak nieuw en hormonaal getriggerd, en nemen ze vaak weer af in de postmenopauze al geldt dit niet voor iedereen.
Je bent niet alleen
​
De overgang is al een grote verandering op zich. Als daar ADHD bij komt kijken of het vermoeden ervan — kan het overweldigend voelen. Maar je bent niet gek, je bent niet alleen, en er is ondersteuning beschikbaar.
Meer kennis over de relatie tussen ADHD en hormonen helpt vrouwen om zichzelf beter te begrijpen en de regie terug te pakken. De overgang kan dan ondanks alles ook een moment van helderheid zijn. Niet het einde van wie je was, maar misschien wel het begin van wie je echt bent.
​
Zelftest: Herken jij ADHD-achtige klachten tijdens de overgang?​
​
Beantwoord de volgende vragen met ja of nee. Wees eerlijk en baseer je antwoorden op wat je de afgelopen 6 maanden hebt ervaren.
Aandacht en concentratie​
​
-
Heb je moeite om je te concentreren op gesprekken of taken, zelfs als je ze belangrijk vindt?
-
Dwaal je vaak af tijdens het lezen of luisteren, ook als het onderwerp je interesseert?
-
Heb je moeite om taken af te ronden of overzicht te houden in drukke dagen?
Geheugen en organisatie​
​
-
Vergeet je regelmatig afspraken, namen of dingen die je net nog wilde doen?
-
Raak je snel spullen kwijt, zoals sleutels, telefoon of belangrijke papieren?
-
Voel je je vaker dan vroeger overweldigd door dagelijkse taken of verantwoordelijkheden
Emoties en prikkelverwerking​
​
-
Heb je vaker last van stemmingswisselingen of frustratie zonder duidelijke aanleiding?
-
Voel je je snel overprikkeld door geluiden, drukte of sociale situaties?
-
Merk je dat je sneller geïrriteerd of emotioneel reageert dan voorheen
Energie en slaap​
​
-
Heb je moeite om in slaap te komen door een vol hoofd of interne onrust?
-
Ben je overdag snel vermoeid, ook als je redelijk geslapen hebt?
-
Heb je moeite met rust nemen, zelfs als je ernaar verlangt?
Interpretatie​​
​
-
0–4 keer ‘ja’: Je klachten zijn waarschijnlijk overgangsgerelateerd, maar wijzen niet direct op ADHD. Toch kunnen hormonale veranderingen een grote impact hebben op je brein.
-
5–8 keer ‘ja’: Je vertoont verschillende kenmerken die kunnen passen bij ADHD in combinatie met de overgang. Het kan zinvol zijn om dit verder te bespreken met een specialist.
-
9 keer of meer ‘ja’: Er is een duidelijke overlap tussen jouw klachten en typische ADHD-symptomen. Vooral als je deze al langer kent of herkent uit je jeugd, is het verstandig om een professionele beoordeling te overwegen.
Let op: deze test is geen diagnose-instrument, maar een hulpmiddel om inzicht te krijgen. Vrouwen worden vaak pas laat (of nooit) gediagnosticeerd met ADHD en de overgang kan oude strategieën onder druk zetten. Vertrouw op je gevoel en zoek hulp als je merkt dat het je dagelijks functioneren belemmert.
Bij The Big M Word delen we graag advies en handvatten om beter met ADHD en de overgang om te gaan.
​
Warme groet,
​
The big M word
